Đai ốc cường độ cao là đai ốc chế tạo theo cấp bền 8, 10 hoặc 12 (ISO 898-2), dùng để đi cặp với bu lông 8.8, 10.9, 12.9 trong mối nối chịu lực. Chọn đai ốc thấp cấp hơn bu lông thì ren đai ốc tuột trước khi bu lông đạt tải. Dưới đây là các cấp thường gặp, cách ghép cặp và những điểm cần giữ khi siết ở công trình kết cấu thép và PCCC.
- Số trên đai ốc là cấp bền: cấp 8, 10, 12 tương ứng ứng suất thử 800, 1000, 1200 MPa.
- Ghép cặp: bu lông 8.8 đi đai ốc cấp 8, bu lông 10.9 đi đai ốc cấp 10, bu lông 12.9 đi đai ốc cấp 12.
- Cấp đai ốc cao hơn thay được cho cấp thấp hơn, ngược lại thì không.
- Siết bằng cờ lê lực, đúng thứ tự, đúng lực căng theo bản vẽ.
1. Đai ốc cường độ cao là gì?
Loại thông thường chỉ cần giữ bu lông không tuột. Loại cường độ cao phải chịu được lực kẹp lớn sinh ra khi siết bu lông cấp bền cao, nên vật liệu, độ dày và độ cứng ren đều được quy định theo tiêu chuẩn. Phần lớn loại này có thân lục giác, mặt tựa phẳng, dùng trong liên kết cột, dầm, giằng của nhà xưởng và trong giá đỡ ống, thiết bị của hệ thống PCCC.
Điểm dễ nhầm là tên gọi. Trên thị trường, đai ốc lục giác hệ inch thường gọi là heavy hex nut, theo ANSI hoặc SAE. Loại này có thể là cấp thấp hoặc cao tuỳ grade ghi trên hàng. Vì vậy mua đai ốc nên hỏi cấp bền hoặc grade cụ thể, đừng chỉ dựa vào hai chữ «cường độ cao».

2. Các cấp bền đai ốc thường gặp
Với đai ốc hệ mét theo ISO 898-2, con số cấp bền bằng một phần trăm ứng suất thử tính bằng MPa. Cấp 8 ứng với 800 MPa, cấp 10 ứng với 1000 MPa, cấp 12 ứng với 1200 MPa. Hệ inch dùng ký hiệu khác: ASTM A563 có grade C, DH; ASTM A194 có grade 2H cho đường ống và bích.
| Tiêu chuẩn | Cấp đai ốc | Đi cặp với bu lông | Hay gặp ở |
|---|---|---|---|
| ISO 898-2 | Cấp 8 | 8.8 | Kết cấu thép, máy chịu lực vừa |
| ISO 898-2 | Cấp 10 | 10.9 | Mối nối kết cấu chịu lực cao |
| ISO 898-2 | Cấp 12 | 12.9 | Cơ khí nặng, chi tiết chịu tải lớn |
| ASTM A563 | Grade C | A325 | Kết cấu thép hệ inch |
| ASTM A563 | Grade DH | A490, cũng dùng cho A325 | Mối nối tải cao hệ inch |
| ASTM A194 | Grade 2H | A193 B7 | Mặt bích, đường ống áp lực |
Nguồn: ISO 898-2, ASTM A563, ASTM A194; đọc ngày 19/11/2026. Cấp cụ thể của từng công trình theo bản vẽ và hồ sơ thiết kế.
3. Chọn đai ốc đi cặp với bu lông thế nào?
Quy tắc gốc: đai ốc không được yếu hơn bu lông. Cấp bền bu lông ghi trên đầu (8.8, 10.9…), cấp đai ốc ghi ở mặt hoặc cạnh. Hai thông số này phải khớp theo bảng ở mục 2. Cấp bền của riêng bu lông đã có trong bài bu lông là gì, tiêu chuẩn và độ bền.
- Cùng hệ ren: bu lông M16 đi đai ốc M16, bước ren phải trùng; xem thêm bước ren là gì khi ghép bu lông với đai ốc khác nguồn.
- Cùng hệ tiêu chuẩn: bu lông hệ mét đi đai ốc hệ mét, bu lông A325 đi đai ốc A563; không trộn ren inch với ren mét.
- Cùng lớp mạ: bu lông mạ nhúng nóng đi đai ốc đã taro bù lớp kẽm, bu lông mạ điện phân đi đai ốc mạ điện phân.
- Cùng bộ: bộ bu lông, đai ốc, long đen theo EN 14399 nên dùng nguyên bộ của một nhà sản xuất, một lô.
| Dùng đai ốc đúng cấp khi | Nâng cấp đai ốc khi |
|---|---|
| Bản vẽ ghi rõ cấp bu lông và cấp đai ốc | Chỉ còn đai ốc cao cấp hơn trong kho, bu lông không đổi |
Kết luận: đúng cấp là lựa chọn mặc định; nâng cấp đai ốc chỉ để thay thế khi cần, và vẫn phải cùng hệ ren, cùng lớp mạ.
Với đai ốc MECH heavy hex hệ inch bán tại Thép Vinh Phú, xem trang đai ốc cường độ cao MECH: trang ghi thông số theo SAE J995 và dùng cho khớp nối ống, mặt bích. Hồ sơ yêu cầu cấp 8, cấp 10 hoặc A563 DH cho mối nối kết cấu thì nhà thầu xác nhận lại cấp hàng với chúng tôi trước khi đặt.
4. Lưu ý khi siết đai ốc cường độ cao

Dùng đúng cấp mà siết sai thì mối nối vẫn hỏng. Với mối nối kết cấu thép và giá treo ống PCCC, các bước dưới đây là phần thợ hay bỏ sót nhất.
- Kiểm tra ren: đai ốc phải vặn trơn bằng tay vào ren bu lông; vướng hoặc rít thì thay, không dùng cờ lê ép.
- Giữ nguyên bôi trơn: bu lông và đai ốc đã bôi trơn từ nhà máy thì không tự lau, vì ma sát đổi sẽ làm lực căng lệch so với mô-men đã tính.
- Siết sơ bộ trước: siết đều các bu lông trong cụm đến khi các tấm thép ép sát nhau, sau đó mới siết đủ lực.
- Siết theo thứ tự đối xứng: từ giữa cụm ra ngoài, hoặc theo hình chéo với mặt bích, để lực kẹp phân bố đều.
- Dùng cờ lê lực đã hiệu chuẩn: lực căng và phương pháp siết do bản vẽ hoặc tư vấn giám sát quy định; chúng tôi không đưa mô-men chung vì mỗi cấp, đường kính và lớp mạ cho một giá trị khác.
- Kiểm tra ren thò ra: sau khi siết, đầu bu lông phải thò qua mặt đai ốc ít nhất một vòng ren.
Mối nối hỏng thường không do bu lông đứt mà do đai ốc sai cấp hoặc lực siết không đo được.
Câu hỏi thường gặp
Đai ốc cấp 10 dùng được với bu lông 8.8 không?
Được. Cấp cao hơn bu lông vẫn đáp ứng yêu cầu, chỉ tốn kém hơn mức cần thiết. Chiều ngược lại, đai ốc cấp 8 với bu lông 10.9, thì không được vì đai ốc là mắt xích yếu.
Đai ốc mạ kẽm có dùng chung được với bu lông inox không?
Không nên. Hai vật liệu khác nhau tạo ăn mòn điện hoá khi gặp ẩm, và cấp bền của inox cũng tính theo hệ khác. Bu lông inox đi đai ốc inox cùng nhóm vật liệu.
Thép Vinh Phú giao đai ốc tới công trình ở đâu?
Kho tại Văn Điển, Thanh Trì, Hà Nội, giao nội thành Hà Nội và các tỉnh lân cận. Gửi bản vẽ hoặc danh mục cấp bền, đường kính để nhận báo giá theo từng đơn.
Cần chọn đúng cấp đai ốc cho mối nối?
Gọi hoặc nhắn Zalo 0933.710.789 (Ms Tâm), gửi cấp bu lông và đường kính để được tư vấn đai ốc đi cặp.
Cập nhật 19/11/2026 bởi Công ty Cổ phần Thép Vinh Phú.